WOERDEN – Door heel Nederland verspreid zijn er 230 Alzheimer Cafés. Deze bijeenkomsten zijn bedoeld voor mensen met dementie, alzheimer en hun familie en vrienden. In Woerden is er ook een Alzheimer Café, en dit is wat er allemaal gebeurt op zo’n avond:

Alzheimer is een ongeneeslijke ziekte met symptonen als vergeetachtigheid, karakteristieke veranderingen in een mens, desoriëntatie en spraakverlies.

In het begin wordt er gevraagd, “koffie of thee?” Overal zijn plaatsen om te zitten. Er staat een tafel op het podium met een klein tafelkleedje met groene en rode kleuren. Op de tafel staat een glas water en een vaasje met bloemen. Twee stoelen staan aan de weerszijden van de tafel.

In de ruimte om het podium heen, zitten mensen in een halve kring. Er is jong en oud, maar vooral oud. Het is ook een bijeenkomst voor de ouderen. Er wordt gevraagd om stilte en de gespreksleidster Anke Prins vertelt over het programma. Eerst komt jurist Rolando Montessori spreken over de WMO. Daarna volgt een pauze en een vragenronde. Een man, Rolando Montessori, met een lichtblauw overhemd en een grijs jasje begint te spreken. Hij vertelt de ouderen over de WMO.

De WMO staat voor wet maatschappelijke ondersteuning. Deze wet is bedoeld om ouderen de hulp te geven die nodig is. De wet wordt uitgevoerd door de gemeente. Degene die hulp nodig heeft kan een aanvraag doen en vervolgens komt iemand van de gemeente langs om te kijken wat ze voor deze persoon kunnen betekenen. Via de gemeente kan iemand die het nodig heeft huishoudelijke hulp krijgen, of een toevoeging in huis. Een toevoeging in huis kan bijvoorbeeld een traplift zijn.

“Wanneer komt u in aanmerking voor ondersteuning uit het WMO? De WMO is voor mensen die een beperking hebben van lichamelijke of psychische aard, en die daardoor minder goed kunnen functioneren, zelfstandig wonen, werken of deelnemen aan het sociale verkeer.” De ouderen die zijn gekomen luisteren aandachtig. Hier en daar kucht iemand of er wordt een beetje gefluisterd. “Is het te volgen tot zo ver?” Vraagt Rolando. “Ja”, wordt er gezegd vanuit het publiek. Mensen mompelen iets en knikken van wel. Iemand zegt dat ze de PowerPoint op het scherm niet kunnen lezen omdat de letters te klein zijn. Rolando lacht en antwoordt: “ja, dat mag eigenlijk nooit hè, teveel woorden op het scherm?”. Het publiek lacht een beetje.

Rolando vertelt verder over hoe de aanvraag werkt voor de WMO. “Als u een aanvraag doet, dan komt de gemeente bij u thuis en die gaat samen met u kijken wat u nodig heeft.”

Om ondersteuning bij de WMO aan te vragen, moet er een melding bij het WMO loket worden gemaakt. Er zal daarna contact worden opgenomen door de gemeente en een afspraak gemaakt. Rolando noemt deze afspraak “een keukentafelgesprek”. Iemand van de gemeente komt langs om te zien welke gebreken er zijn in het huis of het huishouden. Ook wordt er gekeken naar naaste familieleden of vrienden, om te zien hoe deze mensen ook kunnen helpen.

“De volgende stap is kijken of er zogenaamde ‘algemene voorzieningen’ zijn. Algemene voorzieningen zijn voorzieningen die toegangelijk zijn voor iedereen. Dit zijn dingen als maaltijdenservice, dagbesteding of helpen met boodschappen. Hier kan je gewoon aan deelnemen en betaal je een bepaald bedrag voor”, zegt de jurist.

De gemeente is verantwoordelijk voor de algemene voorzieningen. Een gemeente kan zelf kiezen welke algemene voorzieningen zij willen aanbieden. Er is geen keuring van de gemeente nodig om gebruik te maken van deze voorzieningen.

Een paar mensen schuiven rumoerig in hun stoelen. Rolando vertelt hoe iemand precies een aanvraag doet. Anke Prins stelt een paar vragen om het duidelijker te maken voor de ouderen. “Als je hoort dat er vanuit de gemeente iemand langskomt voor een keukentafelgesprek, hoe moet je je daarop voorbereiden?” vraagt Anke. Roland kijkt een paar seconden bedenkelijk en antwoord dan: “Dat is een hele belangrijke vraag want dat vooronderzoek is heel erg belangrijk. Vanuit dat gesprek wordt een beslissing gemaakt. De persoon die het gesprek komt voeren, een WMO-consulent, is ook degene die in feite de beslissing maakt. Daarom is het belangrijk om er zelf goed bij te zijn en zelf al een idee te hebben van wat u nodig heeft.”

Er worden nog meer vragen gesteld en Rolando beantwoord alle vragen op een rustige en doordachte manier. Bijna alle vragen komen van mensen uit het publiek, en iedereen stemt mee en praat mee over het onderwerp. De klok slaat bijna half negen, en de pauze wordt aangekondigd. Mensen staan op en lopen naar de tafel waar glazen met sap staan. Iedereen geeft een bijdrage van een paar euro, en neemt een glas sap of een glaasje wijn weer mee naar hun zitplek.

Bij de tafels met folders erop liggen allerlei kleurrijke plaatjes en papieren. Op de meeste informatiefolders staat iets geschreven over alzheimers of dementie. De mevrouw bij de foldertafel, Ria van Kooten Niekerk vertelt enthousiast: “ik ben er elke keer bij. Het is hier informatief, leuk en afwisselend. Mensen komen hier al jaren”. Een vrouw van de organisatie loopt rond met een schaal met hapjes. Iedereen neemt een beetje en bedankt.

Na de pauze gaat de vragenronde door. Anke Prins stelt de vraag: “waar moet je nou eigenlijk op rekenen als je kijkt naar een eigen risico?”. Roland antwoord meteen: “je moet inderdaad een eigen bijdrage betalen bij de WMO. WMO is inkomensonafhankelijk. Al ben je Donald Trump, ook hij heeft recht op WMO. De hoogte van de eigen bijdrage is wel inkomensafhankelijk”. Mensen lijken tevreden met het antwoord.

De laatste paar vragen worden gesteld en beantwoord. Als de tijd bijna om is, word er afgesloten. Rolando krijgt een presentje aangereikt door Anke Prins. Als afsluiter wordt er een gedicht voorgedragen door Nel Niessen. “Ik zag het gedicht vandaag ook pas voor het eerst!” zegt ze achteraf. Na het gedicht wordt er geklapt, en iedereen staat op. Er wordt nog een beetje gepraat maar langzamerhand loopt iedereen richting de deur en pakt zijn of haar jas.