Steeds meer mensen steken als ritueel een kaarsje op in de kerk. De betekenis van het ritueel is namelijk veranderd. Jarenlang had een kaarsje opsteken een religieuze betekenis, nu steken mensen uit gevoel kaarsjes op. De verandering van betekenis hangt samen volgens onderzoek van de Volkskrant met de secularisering. De mensen geven de voorkeur aan persoonlijke rituelen.

Claudia Venhorst, religiewetenschapper aan de Radboud Universiteit in Nijmegen legt in een interview aan de KRO uit dat de betekenis van het opsteken van de kaars al eind jaren negentig omsloeg. ‘Het individualisme en de secularisering groeide in die tijd hard, mensen gingen daardoor steeds meer persoonlijkere rituelen uitvoeren. Zij veranderden zelf de betekenis van het opsteken van de kaars, die eerst stond als uiting van liefde voor God. In de jaren negentig werden niet alleen de doden bij het ritueel centraal gezet, maar ook de levenden. Het ritueel werd niet alleen een manier van rouwverwerking, maar ook een manier van hoop voor jezelf en voor een ander.’

Secularisering groeit nog steeds hard volgens NRC, maar ook mensen die niet meer zijn aangesloten bij een kerk, zoeken nog naar rituelen om zich aan vast te houden. ‘Het lijkt een alternatieve vorm van bidden: steun vragen voor wat moeilijk is. De eigenschappen van de kaars zoals licht en warmte wordt door veel mensen ook als prettig ervaren. Het voelt als iets tastbaars’, aldus Venhorst in het interview aan de KRO.

Volgens de Volkskrant zijn er genoeg andere redenen om een kaarsje op te steken dan alleen als symbool van liefde voor God. Zo steken mensen tegenwoordig kaarsjes op voor een overledene, een geliefde, een zieke, een vriend, iemand in nood, uit hoop of dankbaarheid. Je kunt het zo gek nog niet bedenken. Zo had Pauline Huizen (18) uit Kamerik vorig jaar een kaarsje opgestoken. De reden: ‘Ik had vorig jaar mijn eindexamen en brandde voor mij en al mijn klasgenoten een kaarsje. Ook Corrie de Ruyter uit Woerden (71) steekt af en toe kaarsjes op. ‘Ik ben niet gelovig, maar dat is niet erg. Ik steek kaarsjes op voor de mensen die ik nu nog om mij heen heb inclusief mijn kat. Het kaarsje zorgt voor mij voor een hartverwarmend gevoel van binnen en brengt mij dichter bij mijn geliefden.’

Ook bij de Hervormde Kerk van Woerden worden bijna iedere maand avonden georganiseerd waarop mensen een kaarsje mogen afsteken. ‘De mensen die naar deze avonden komen, zijn niet altijd gelovig. Ze vinden het gewoon fijn om met z’n allen een gevoel van verbondenheid te hebben. Iedereen die naar de avonden gaat, mag er op zijn eigen manier invulling aan geven. Mensen geloven tegenwoordig meer uit gevoel. Het geloof is wat losser geworden waardoor mensen minder snel een muur zien bij het geloof. Opmerkelijk is ook dat steeds meer jongeren het ritueel volgen. Misschien door negatieve gebeurtenissen in de wereld.’

Door de gestegen populariteit van het kaarsritueel, stijgt ook de omzet van de kaarsverkoop, vooral van de noveenkaarsen. Dat zijn kaarsen die negen dagen branden met een speciale intentie zoals de wens voor gezondheid. De kaarsverkoophandelaren zien volgens de krant GZA ieder jaar de omzet stijgen. 80 procent van de kaarsen worden daarvan verkocht aan kerken.